Απατεώνες και… απατεώνες…

Αν ανοίξει κανείς ένα οποιοδήποτε ερμηνευτικό λεξικό και σταθεί στη λέξη Απατεώνας, θα διαβάσει: «Απατεώνας είναι αυτός που εξαπατά, ο πλάνος, ο πανούργος».
Σύμφωνα με τον Πλάτωνα και τον Ξενοφώντα, απατεώνας είναι «ο αγύρτης, ο δόλιος».
Τα νομικά βιβλία λένε ότι «…απάτη είναι η ανθρώπινη συμπεριφορά κατά την οποία κάποιος παραπλανά τον συνάνθρωπό του με σκοπό ο ίδιος, ή κάποιος άλλος, να αποκομίσει παράνομο περιουσιακό όφελος, βλάπτοντας την περιουσία του εξαπατημένου».
Εκτός από την ποινική απάτη, υπάρχει μια εξ’ ίσου ενδιαφέρουσα μορφή απάτης, πιο συνηθισμένη από τη νομική, πιο πολύπλοκη και δαιδαλώδης: η πολιτική απάτη! Τα στοιχεία που συγκροτούν την πολιτική απάτη είναι σχεδόν τα ίδια με την κοινή ποινική απάτη. Χρησιμοποιείται κατά κόρον από ανθρώπους που ασκούν ή επιθυμούν να ασκήσουν εξουσία.
Η κοινή απάτη και η πολιτική απάτη έχουν ομοιότητες αλλά και διαφορές. Ας δούμε μερικές από τις πρώτες:
Τόσο ο κοινός όσο και πολιτικός απατεώνας, βλάπτουν τους συνανθρώπους τους και μάλιστα το κάνουν έχοντας πλήρη επίγνωση ότι εξαπατούν, λένε ψέματα και κρύβουν την αλήθεια.
Και οι δύο τύποι απατεώνων παρουσιάζουν, με την ίδια τέχνη και ευκολία, τα ψέματα σαν αλήθειες.
Και  οι δύο αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους ως θύματα.
Και οι δύο θεωρούν τους εαυτούς τους ευφυείς, ενώ στην πραγματικότητα είναι βλάκες, αφού η ιδιότητα του απατεώνα είναι σύμφυτη με τη βλακεία.
Και οι δύο βλάπτουν τη ζωή, τη ψυχή και το μέλλον των θυμάτων τους.
Και οι δύο, θα έπρεπε σαν ανταμοιβή αυτής  της αντικοινωνικής συμπεριφοράς τους, να εισπράττουν το χλευασμό, την απαξίωση και την ανάλογη τιμωρία από τους συνανθρώπους τους. Αντί γι’ αυτό, ο μεν κοινός απατεώνας μπορεί να κάνει αξιοζήλευτη καριέρα και κατακτά πολλές φορές υψηλά πόστα, ο δε πολιτικός απατεώνας μπορεί να διοικήσει έναν δήμο, μια περιφέρεια, μια χώρα!
Εκτός όμως από τις ομοιότητες υπάρχουν, όπως είπαμε, και σαφείς διαφορές:
Ο κοινός απατεώνας εξαπατά τα θύματά του, χωρίς απαραίτητα να φιλοδοξεί να γίνει πολιτικός. Ο πολιτικός απατεώνας εξαπατά λαούς χωρίς κανείς να τον θεωρεί κοινό απατεώνα.
Ο κοινός απατεώνας εξαπατά συνήθως περιορισμένο αριθμό ανθρώπων. Ο πολιτικός απατεώνας αντίθετα, εξαπατά ή επιδιώκει να εξαπατήσει ολόκληρες κοινωνίες ανθρώπων.
Οι ενέργειες του κοινού απατεώνα έχουν επίπτωση στη ζωή συγκεκριμένων ανθρώπων. Οι πράξεις, όμως, του πολιτικού… συναδέλφου του, αντανακλούν στην ύπαρξη του Δήμου, της Περιφέρειας, ακόμα στην ίδια την ύπαρξη μιας ολόκληρης χώρας.
Οι πράξεις του κοινού απατεώνα μπορεί και να έχουν ποινικές κυρώσεις.  Οι πράξεις όμως του πολιτικού απατεώνα δεν ενδιαφέρουν τη δικαιοσύνη και δεν καταδικάζονται, ούτε τιμωρούνται. Βλέπετε, για καλό και για κακό, ο πολιτικός απατεώνας έχει φροντίσει επιμελώς να υπάρχει και ένας «νόμος περί ευθύνης υπουργών» και μερικοί «νόμοι ποινικής ασυλίας», που ψηφίζονται νύχτα.
Τον κοινό απατεώνα τον ψάχνει ο εισαγγελέας και ο δικαστής για να τον κλείσουν στη φυλακή. Αντίθετα, τον πολιτικό απατεώνα… δεν τον ψάχνει κανείς!!! Το πιθανότερο είναι να τον τιμούν με την παρέα τους, ενδεχομένως σε κάποια δεξίωση, ακόμα και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας ή ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.
Οι τρόποι που μεθοδεύει τις απάτες του ο κοινός απατεώνας μπορεί, κάποιες φορές, να προκαλούν ακόμα και γέλιο. Οι τρόποι όμως που μεθοδεύει τις απάτες του ο  πολιτικός απατεώνας, μόνο αηδία και αποστροφή μπορούν να προκαλέσουν.
Τόσο οι κοινοί όσο και οι πολιτικοί απατεώνες ζουν ανάμεσά μας… Με γνώμονα αυτές τις ομοιότητες και αυτές τις διαφορές, σαν ώριμοι πολίτες, σαν πολίτες που θέλουμε το καλό αυτού του τόπου, σαν πολίτες με συνείδηση, την Κυριακή 18 Μαΐου, οδεύοντας προς τις κάλπες, ας ξεχωρίσουμε και ας αποκλείσουμε με την ψήφο μας «αγύρτες και δολίους» που μας πλάνεψαν, μας εξαπάτησαν, μας έβλαψαν. Όσους ανάμεσα στο καλό του τόπου και των ανθρώπων του και το προσωπικό τους συμφέρον επέλεξαν, με τη μεγαλύτερη ευκολία, το δεύτερο…

Γεωργούλας Σταύρος του Αθανασίου
Απόφοιτος Α.Π.Θ.