ηχώ φλώρινας

ΑΡΧΕΙΟ: «Κουβέντες καφενείου…» – ΗΧΩλόγιο

Κουβέντες καφενείουΤους άκουγα που συζητούσαν με ένταση. Ήταν τρεις, εκεί γύρω στα 55 με 60. Ο χώρος της καφετέριας μικρός και οι λέξεις διέσχιζαν χωρίς κούραση την απόσταση που μεσολαβούσε από το τραπέζι τους μέχρι το δικό μου. Το θέμα (αν μπορώ να το πω έτσι) ήταν: «ποιος γράφει την ιστορία, οι ηγέτες ή οι απλοί άνθρωποι;».

Είπαν πολλά, στόλισαν κόμματα και αρχηγούς με τα ωραιότερα των επιθέτων, ανακάτεψαν αγανακτισμένους και πλατείες και δεν κατέληξαν πουθενά, όπως γίνεται συνήθως με τις κουβέντες του καφενείου. Έφυγαν συμφιλιωμένοι. Ακολούθησα και εγώ παλεύοντας με μια φράση από την κουβέντα τους που είχε κολλήσει σα τσίχλα στο μυαλό μου: «Αν οι απλοί άνθρωποι δημιουργούσαν την ιστορία, θα είχαμε λιγότερα βαρυσήμαντα περιστατικά και περισσότερη ανθρωπιά».

Ακούγεται πολύ ρομαντικό, αγαπημένοι μου, αλλά είναι απλώς θεωρητική σκέψη και δε θηλυκώνει καθόλου με την πραγματικότητα. Σκέφτομαι πως η μοίρα του απλού ανθρώπου παραμένει έξω από τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Και μη βιαστείτε να με καταδικάσετε, μην πείτε ότι μας αδικώ κατάφορα. Αυτό που εννοώ είναι ότι ο απλός άνθρωπος δεν είναι ο πλάστης που κρατάει στα χέρια του τον πυλό, αυτός που θα εμπνευστεί το μέγεθος, τη μορφή και το σχήμα μιας κατασκευής.

Ο απλός άνθρωπος δεν είναι παρά ο βοηθός του αγγειοπλάστη. Αυτή είναι η νομοτελειακή φορά, η ιεραρχία, η αλληλουχία. Η ίδια η ιστορία αποδεικνύει ότι πάντα υπάρχει μια ελίτ που πετάει το σπόρο στο εύφορο ανθρώπινο έδαφος και, αναλόγως της χρονικής περιόδου, φυτρώνουν ή δεν φυτρώνουν η έμπνευση, η δημιουργία, το θάρρος, η δύναμη, η πειθαρχία, η επιείκεια, η ελπίδα.

Κι ύστερα, ο απλός άνθρωπος ανασκαλεύει τη σπορά και την κατακτά, όπως ακριβώς ο άν- δρας κατακτά τη γυναίκα και πλάθει μαζί της έναν καινούργιο κόσμο, νομίζοντας ότι είναι δικές του η έμπνευση και η κατασκευή. Επί της ουσίας, το χωράφι το έχει αυλακώσει άλλη εξουσιαστική δύναμη, η οποία είναι, πολλές φορές, κατώτερη των περιστάσεων. Ναι, ακούγεται δύσληπτο και δυσήλατο, αλλά μήπως και όσα ζούμε τελευταία έτσι δε φαντάζουν; Μήπως τούτη την ώρα δε σπέρνουν (ερήμην ημών των απλών ανθρώπων) το ευρωπαϊκό χωράφι ηγέτες κατώτεροι των περιστάσεων ενώ εμείς, οι απλοί άνθρωποι, πιστεύουμε (φευ) ότι συμμετέχουμε στην καινούργια Ιστορία;

Ο κόσμος που γνωρίζαμε, αγαπημένοι μου, έχει προ πολλού γκρεμιστεί. Εκείνο που έχει μείνει είναι ο θρήνος που συνοδεύει μια καταστροφή και αντηχεί ανάμεσα στα χαλάσματα. Βέβαια, υπάρχουν και κάποιοι, σαν τον Μάνο Χατζιδάκη π.χ., που πιστεύουν ότι «τα γκρεμισμένα δεν πρέπει να τα κλαίμε» ή σαν τον Καζαντζάκη που γράφει στην Ασκητική: «Σκοτώστε τη μνήμη, ξεκινήστε πάλι απ ‘την αρχή. Μονάχα έτσι μπορούμε να ελπίζουμε σε μια θαρραλέα ένταξή μας στους χρόνους τους μελλοντικούς ενός κόσμου που θα γελάει κάποτε μαζί μας γιατί μας συγκινούσαν ιδιαίτερα οι νεκροί, οι μουσικές και τ’ άστρα».

Όμως, είναι δύσκολο να διαγράψει κανείς τη μνήμη, αγαπημένοι μου. Ακόμα δυσκολότερο για εμάς τους Έλληνες που επιμένουμε να οριοθετούμε αλλιώς το παρόν και το παρελθόν μας. Δικαιολογημένα ίσως γιατί, από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και μετά, η Ελλάδα δεν έζησε ποτέ σε καθεστώς σταθερής συνέχειας.

Αυτό ενδεχομένως οφείλεται πολύ λιγότερο στη διάρκεια της οθωμανικής κατοχής και πολύ περισσότερο στα λάθη των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων της εποχής. Εκείνα τα χρόνια, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία διαγκωνίζονταν μεταξύ τους για το ποιός θα θέσει την Ελλάδα κάτω από την επιρροή του.

Δεν είναι κάτι καινούριο αυτό αλλά, όπως και να το κάνουμε, όλο αυτό προσεγγίζει την αλήθεια. Και ίσως γι αυτό τη συγκεκριμένη παράμετρο της ελληνικής ιστορίας θα ’πρεπε να τη λάβουν σοβαρά υπ’ όψιν η Ευρώπη και οι ηγέτες της, κάθε φορά που πιάνουν το μπλοκάκι και αραδιάζουν αριθμούς και ξεχνούν, δηλαδή, τους ανθρώπους.

Βεβαίως, αγαπημένοι μου, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι εμείς οι Έλληνες διατηρούμε έναν άνευ προηγουμένου… παιδισμό. Συμπεριφερόμαστε σαν ανήλικα. Μας το θυμίζει ο Στέλιος Ράμφος στη «Λογική της Παράνοιας»: «Ως μονίμως μικρά παιδιά συνδυάζουμε την ανασφάλεια με το πείσμα ενός «θέλω» ανυποχώρητου, που μας κλείνει στο προστατευτικό κέλυφος της οικογένειας. Εκεί με τα χάδια και τα κανακέματα μαθαίνουμε να νοιαζόμαστε μόνο για τη σιγουριά των άμεσων ικανοποιήσεων μας και να παραβλέπουμε την αλήθεια…»

Αποτέλεσμα; Ο πανικός των δυσκολιών μας στοιχίζει λίγο παραπάνω από την πραγματικότητά τους. ΄ Ναι, ναι, έτσι είναι. Το ζήσαμε και το ζούμε διαρκώς μέσα από τη δίνη των απεργιακών κινητοποιήσεων, τον εγκλωβισμό μας στα κεκτημένα, την αχαλίνωτη και την τυφλή βία που καταστρέφει τις μεγαλουπόλεις κομμάτι-κομμάτι, μέσα από την αδιαφορία και την εσωστρέφεια που κονιορτοποιεί τις μικρές.

Το ζούμε όμως και μέσα από την κατάθλιψη που φέρνει η απρόβλεπτη αποκοπή μας από τον συνηθισμένο τρόπο ζωής. Συντηρητικοί άνθρωποι όλοι, ή οι περισσότεροι από μας, ανεξαρτήτως πολιτικών πιστεύω, κουβαλάμε το παρελθόν μας χωρίς να μπορούμε να αγναντεύουμε το μέλλον. Συντηρητικοί και δίχως στόχους, και ας φαίνεται τρομαχτική η διαπίστωση. Αλλά ένας λαός, αγαπημένοι μου, συντηρητικός και δίχως στόχους δυνατούς και ηθικούς, είναι καταδικασμένος να μείνει δέσμιος του παρελθόντος, μακριά από τη δικαιοσύνη και την αλήθεια, αγαθά για τα οποία οφείλει να παλεύει μέχρις εσχάτων.

Με αγάπη εύα


Διαφήμιση - ΗΧΩ Φλώρινας Ramona Pizza - 2