Πανηγύρι Αμυνταίου 2017

Πανηγύρι Αμυνταίου και επιβίωση των Αμυνταιωτών εμπόρων

Δημήτρης Άρχοντας - Υγειοπωλείον
Δημήτρης Άρχοντας

Φέτος, λόγω του πανηγυριού, έξω από το Υγειοπωλείον βγάλαμε έναν πανέμορφο πάγκο πουλώντας αυτά που έχει και το κατάστημα: Μπαχαρικά, βότανα, ξηρούς καρπούς, αποξηραμένα φρούτα, ντελικατέσσεν, φυσικά προϊόντα ομορφιάς, κλπ. Όντας ένας από τους συμμετέχοντες Αμυντιώτες εμπόρους στο πανηγύρι του Αμυνταίου, θεωρώ χρέος μου να μιλήσω για κάποιες σκέψεις που περνάνε από πολλούς συντοπίτες εμπόρους και με τους οποίους συζήτησα αυτές τις ημέρες.

Είναι δεδομένο, ότι εκτός από όσους συμμετέχουν στην εστίαση (Εστιατόρια, μπαρ, καφετέριες, κρεοπώλες, σουπερμάρκετ, κάβες ποτών και ίσως μερικοί ακόμη που μου διαφεύγουν), όλοι οι υπόλοιποι Αμυνταιώτες έμποροι, δεν κατάφεραν να κερδίσουν όλα όσα θα ήθελαν, ή καλύτερα, δεν κατάφεραν να κερδίσουν αυτά που τους αναλογούν.

Οι λόγοι είναι αρκετοί:

1. Ο βασικότερος κατά την γνώμη μου λόγος είναι η τιμή. Πολλοί από εμάς, για διάφορους λόγους, όπως το κόστος λειτουργίας, η ποιότητα, η υπακοή στην νομιμότητα κλπ, δεν μπορούμε να έχουμε τις ίδιες τιμές με τους πανηγυρτζήδες συναδέλφους.

2. Η ποιότητα. Δυστυχώς η καλύτερη ποιότητα των προϊόντων των Αμυνταιωτών εμπόρων δεν μεταφράζεται στα προσδοκώμενα ωφέλη.

3. Ένας άλλος λόγος είναι το κόστος απόκτησης ενός πάγκου και τέντας. Όσο μικρό και να είναι το κόστος ενός πάγκου, οι πανηγυρτζήδες έχουν έναν πάγκο και μια τέντα που κόστισε κάποια χρήματα που το κόστος απόκτησης τους θα το κάνουν απόσβεση σύντομα συμμετέχοντας σε δεκάδες πανηγύρια, ενώ οι Αμυνταιώτες έμποροι θα δυσκολευτούν πολύ να το αποσβέσουν, αφού συμμετέχουν σε ένα μόνο πανηγύρι κάθε χρόνο.

4. Ένας τέταρτος λόγος είναι το στήσιμο του πάγκου: Οι πανηγυρτζήδες, όντας έμπειροι, ξέρουν πως να στήσουν τα προϊόντα τους. Μπορεί σε κάποιους να φανεί αστείο, αλλά ακόμα και στο πανηγύρι, υπάρχει τρόπος στησίματος ώστε να πωλείται η πραμάτεια καλύτερα.

5. Πέμπτος λόγος είναι η διαφορετική μεταχείριση των πολιτών από το ελληνικό κράτος, που έχει ως τελικό αποτέλεσμα την αλλοίωση του ανταγωνισμού εναντίον των νομοταγών εμπόρων. Μεγάλο μέρος των αθίγγανων στα πανηγύρια, δεν τηρούν τους φορολογικούς νόμους, ούτε κατ ελάχιστο. Δεν κάνουν έναρξη επαγγέλματος, δεν έχουν ταμειακές γιατί το κράτος δεν τολμάει και πολύ να τους ελέγξει, δεν κόβουν τιμολόγια, δεν κόβουν αποδείξεις, δεν έχουν τέλος επιτηδεύματος, δεν έχουν ΤΕΒΕ, δεν δίνουν λογαριασμό σε κανέναν.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να αλλοιώνεται ο ανταγωνισμός, με το κράτος να επιδοτεί με έμμεσο τρόπο τους περιπλανώμενους των πανηγυριών, είτε είναι Αθίγγανοι, είτε είναι μετανάστες με ή χωρίς χαρτιά. Το πόσο ανόητα λειτουργεί το ελληνικό κράτος φαίνεται από το αυτονόητο: Όλο και περισσότεροι από τους περιπλανώμενους πωλητές λειτουργούν χωρίς χαρτιά, οδηγώντας τους νομοταγείς σε οικονομικό μαρασμό και κλείσιμο επιχειρήσεων ή σε φορολογικό αντάρτικο.

Για παράδειγμα, την έλλειψη ελέγχου των Αθιγγάνων έδειξε με τον χειρότερο τρόπο το πρόσφατο συμβάν με τους πυροβολισμούς στον αέρα που σκότωσαν ένα παιδί στην Αθήνα, με το κράτος όχι μόνο να διστάζει να επέμβει, αλλά να παρακολουθεί αμέτοχο την προκλητική επίδειξη δύναμης των Αθιγγάνων που συνέχιζαν να πυροβολούν στον αέρα δείχνοντας με έμπρακτο τρόπο την αμφισβήτηση τους προς το κράτος και τις δυνάμεις επιβολής του νόμου.

6. Ο έκτος λόγος είναι και η νοοτροπία των πολιτών του Αμυνταίου, οι οποίοι βλέποντας έναν Αμυνταιώτη έμπορο στον πάγκο του πανηγυριού, τον προσπερνούν λέγοντας ότι αυτός θα είναι εδώ όλη την χρονιά, οπότε πηγαίνουν να ενισχύσουν οικονομικά τον ξένο έμπορο, χωρίς καν να συγκρίνουν τις τιμές! Αυτό βέβαια, γυρίζει μπούμερανγκ για την αγορά του τόπου και την οικονομική του ευημερία. Και, ναι μεν είναι κατανοητό να ψωνίζει κάποιος από τα φθηνότερα, σίγουρα όμως δεν υπάρχει λογική στο να ψωνίζει κάποιος από έναν μη Αμυνταιώτη, μόνο και μόνο γιατί θα μπορεί να βρει το κατάστημα του όποτε το θελήσει.

Πανηγύρι Αμυνταίου 2017 (2)

Μπορεί να γίνει κάτι;

Κατά την γνώμη μου πολλά μπορούν να γίνουν. Οι 6 προτάσεις αντιστοιχούν αριθμητικά στους παραπάνω παρουσιαζόμενους 6 λόγους.

1. Μείωση τιμών από τους Αμυνταιώτες εμπόρους. Είναι κατανοητό οτι δεν είναι πάντα εύκολο κάτι τέτοιο, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχουν και πολλές εναλλακτικές λύσεις για να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα.

2. Στο θέμα της ποιότητας μια απάντηση θα ήταν είτε να έχουμε μια σειρά προϊόντων ποιοτικά χαμηλότερη ώστε να ανταγωνιστούμε το πανηγύρι, είτε να καταφέρουμε να επικοινωνήσουμε στον κόσμο οτι η ποιότητα μας είναι καλύτερη. Έχουμε ένα επιτυχημένο παράδειγμα μιας συντοπίτισσας μας με αθλητικά είδη, η οποία στο πανηγύρι βγάζει φόρμες σε τιμές πανηγυριού, ποιοτικά όμως σαφώς καλύτερες.

3. Μια ομαδική αγορά τεντών και πάγκων θα βοηθούσε ώστε να επιτευχθεί ένα μειωμένο κόστος για την απόκτηση τους, ώστε να μπορούμε να συμμετάσχουμε με μια αξιοπρεπή παρουσία. Το ότι απαιτείται να καταφέρουμε να συνεννοηθούμε μεταξύ μας είναι κάτι που φαντάζει δύσκολο, δεν είναι όμως και ανέφικτο. Εξάλλου, το πανηγύρι είναι μια εμπορική γιορτή, και ο εμπορικός κόσμος της περιοχής πρέπει να συμμετέχει ενεργά και όχι ως φτωχός συγγενής.

4. Παρουσίαση λύσεων. Για το στήσιμο του πάγκου, νομίζω οτι έχουμε μια καλή λύση. Θα μπορούσαμε ο εμπορικός σύλλογος ως συλλογικό όργανο να φωνάξουμε έναν ή και παραπάνω γνώστες των πανηγυριών να μας παρουσιάσουν κάποιες λύσεις «επιβίωσης» στον κόσμο του πανηγυριού. Για τα έξοδα του εκπαιδευτή θα μπορούσε να συνδράμει είτε ο δήμος μια και είναι ο μεγάλος ωφελημένος του πανηγυριού, είτε οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, οι έμποροι του Αμυνταίου. Το κόστος θα ‘ναι μικρό, οπότε είναι άμεσα και οικονομικά εφικτό. Αν χρειαστεί, μέσω της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Εν Γνώσει» που προεδρεύει ο γράφων, μπορούμε να κάνουμε μια προσπάθεια γι’ αυτό το σεμινάριο.

5. Εδώ τα πράγματα ζορίζουν λίγο, αλλά όλο το δίκιο είναι μαζί μας. Μια και οι φορολογικοί έλεγχοι έχουν ενταθεί σε εντυπωσιακό βαθμό, οφείλουμε τόσο ως πολίτες όσο και ως φορείς να πιέσουμε προς την εφαρμογή της νομιμότητας όχι επιλεκτικά, αλλά σε όλους τους εμπόρους του πανηγυριού. Φέτος μαθαίνω οτι υπήρξε ένας μικρός έλεγχος από τις φορολογικές υπηρεσίες προς τους πλανόδιους Αθίγγανους και μετανάστες. Δυστυχώς όλα αυτά γράφονται Σαββατοκύριακο, οπότε δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ο θρύλος οτι ένα μικρό κλιμάκιο εκ των 7-8 φοροελεγκτικών κλιμακίων που επισκέφθηκαν το πανηγύρι του Αμυνταίου, τόλμησε να ελέγξει τους Αθίγγανους στην περιοχή του Σιδηροδρομικού Σταθμού. Πάντως, τηλέφωνο σε 2 συμπολίτες μας της εφορίας και της αστυνομίας δεν επιβεβαιώνουν αυτήν την φήμη. Άρα υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να μην έγινε κανένας έλεγχος.

6. Ενημέρωση των πολιτών για τις επιπτώσεις τη επιλογής να ψωνίζει κάποιος από έναν μη Αμυνταιώτη, μόνο και μόνο γιατί θα μπορεί να βρει το κατάστημα του Αμυνταιώτη όποτε το θελήσει. Τις ημέρες του πανηγυριού, πολλές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ φεύγουν από την περιοχή μας. Ένα μεγάλο μέρος από αυτά τα χρήματα δεν φεύγει γιατί οι τιμές των πλανόδιων είναι πιο καλές, αλλά γιατί πολλοί από εμάς λέμε: «ε, εντάξει, από αυτόν θα ψωνίσω μια άλλη φορά», και δεν μπαίνουμε καν στον κόπο να συγκρίνουμε τιμές και ποιότητα.

Αντί επιλόγου. Τις ημέρες του πανηγυριού επισκέπτεται το Αμύνταιο πολύς κόσμος τόσο από την Δυτική Μακεδονία, όσο και από τα Μπίτολα. Έρχονται πολλά χρήματα, τα οποία όμως οι έμποροι της περιοχής δεν καταφέρνουν να συγκρατήσουν στον τόπο μας. Όσα χρήματα και να έρθουν, φαίνεται οτι περισσότερα είναι αυτά που φεύγουν, και αυτό σαφώς και δεν μπορεί να είναι καλό για κανέναν μας.

Αποτέλεσμα αυτού είναι πολλοί έμποροι να βλέπουν με αρνητική σκοπιά την ύπαρξη του πανηγυριού. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, όλοι εμείς, πολίτες, έμποροι και φορείς, να βοηθήσουμε προς την σωστή κατεύθυνση, τόσο για την επιβίωση της τοπικής αγοράς, όσο και για την βελτίωση αυτής της σημαντικής για τον τόπο εμπορικής γιορτής.

Δημήτρης Άρχοντας