ELA: Αλήθειες και Ψέμματα (Άρθρο του Ευάγγελου Κωνσταντινόπουλου)

Προ ολίγων ημερών, η κα. Ραχήλ Μακρή έκανε μία ¨μερικώς¨ ισχύουσα δήλωση περί τύπωσης χρημάτων από την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) σε περίπτωση που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έκλεινε την στρόφιγγα της ρευστότητα προς την Ελλάδα. Όλοι μας βιώσαμε τις τελευταίες μέρες τον ατελείωτο χλευασμό προς το πρόσωπο της κυρίας Μακρή τόσο από πολιτικούς και δημόσια πρόσωπα, όσο και από απλό κόσμο κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Προφανέστατα ο περισσότερος κόσμος δεν έχει τις απαραίτητες γνώσεις περί λειτουργίας του Ευρωσυστήματος και επομένως είναι εύκολο να παρασυρθεί από οποιαδήποτε είδους προπαγάνδα η οποία προέρχεται από τα ¨συστημικά¨ ΜΜΕ και όχι μόνο.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με την σειρά και ας πούμε δύο λόγια για το συγκεκριμένο θέμα.
Βάση του μηχανισμού ELA (Emergency Liquidity Assistance – Επείγουσα Παροχή Ρευστότητας), οι εγχώριες κεντρικές τράπεζες έχουν την δυνατότητα παροχής πίστης στις εμπορικές τράπεζες ανεξάρτητα από την απευθείας παροχή ρευστότητας από την ΕΚΤ. Παρόλα αυτά, σε περίπτωση εφαρμογής αυτού του μηχανισμού, οποιεσδήποτε απώλειες που ενδεχομένως προκύψουν θα επηρεάσουν τον ισολογισμό μόνο της εγχώριας κεντρικής τράπεζας (ΤτΕ στην προκειμένη περίπτωση) και όχι της ΕΚΤ. Τι γίνεται τώρα και πότε εφαρμόζεται αυτό το μέτρο; Όταν οι εγχώριες εμπορικές τράπεζες δεν έχουν κάποιο ποιοτικό ενέχυρο (collateral) να προσφέρουν (πχ. κρατικό ομόλογο χαμηλού ρίσκου) στην ΕΚΤ για να εξασφαλίσουν χρήματα, τότε οι εγχώριες κεντρικές τράπεζες αναλαμβάνουν την παροχή ρευστότητας με δική τους ευθύνη ενεργοποιώντας τον μηχανισμό ELA, απλώς το επιτόκιο του ELA είναι μεγαλύτερο σε σχέση με αυτό της ΕΚΤ (1,55% έναντι 0,05%). Όπως όλοι γνωρίζουν, οι ελληνικές εμπορικές τράπεζες δεν έχουν στην κατοχή τους ομόλογα χαμηλού ρίσκου μιας και τα ελληνικά κρατικά ομόλογα τα οποία είχαν στην κατοχή τους δεν έχουν καμία αξία στην αγορά, ούτε κάποιες εγγυήσεις από το ελληνικό δημόσιο τις οποίες θα μπορούσαν να δώσουν ως ενέχυρο στην ΕΚΤ. Επομένως το βάρος της προσωρινής παροχής ρευστότητας πέφτει στα χέρια της ΤτΕ. Ενημερωτικά, τόσο εμείς όσο και η Κεντρική Τράπεζα της Ιρλανδίας έχουμε χρησιμοποιήσει τον παραπάνω μηχανισμό τα τελευταία τρία χρόνια (Αύγουστο του 2011 και κατά την διάρκεια των εκλογών του 2012).
Θα ήθελα να επισημάνω εδώ τρία πράγματα: πρώτον, το μέτρο αυτό είναι προσωρινό και δεν μπορεί να εφαρμόζεται ευρέως από της κεντρικές τράπεζες των χωρών διότι θα δημιουργούσε κίνδυνο υπερπληθωρισμού στην Ευρωζώνη, δεύτερον, τα χρήματα αυτά πρέπει να επιστραφούν στην κεντρική τράπεζα από τις εμπορικές τράπεζες και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για διαγραφή παλαιότερων χρεών και τρίτων, ο μηχανισμός αυτός έχει όρια και επιβλέπεται από την ΕΚΤ και δεν μπορεί να παρέχει απεριόριστη ρευστότητα. Επί πλέον, ο όρος ¨τύπωση χρήματος¨ δεν σημαίνει κυριολεκτικά τύπωση χαρτονομισμάτων από το νομισματοκοπείο, αλλά είναι λογιστικός όρος ο οποίος ηλεκτρονικά χρεώνει τον ισολογισμό της ΤτΕ και πιστώνει τους λογαριασμούς των εμπορικών τραπεζών.
Για να συνοψίσουμε, ορθώς η κυρία Μακρή αναφέρθηκε στον μηχανισμό ELA για έκτακτη και προσωρινή παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες και εμμέσως στο ελληνικό δημόσιο, λανθασμένα όμως χρησιμοποίησε τον όρο ¨κόψιμο χρήματος¨ ισόποσο με 100δις ευρώ μιας και ουσιαστικό κόψιμο χρήματος δεν μπορεί να υπάρξει και 100 δις ευρώ είναι τεράστιο ποσό το οποίο θα μπορούσε να επιστραφεί από τις εμπορικές τράπεζες στην ΤτΕ.
Το ζητούμενο για τη νέα κυβέρνηση είναι και το αυτονόητο, επαναδιαπραγμάτευση της επίλυσης του ελληνικού χρέους με τους Ευρωπαίους η οποία θα περιλαμβάνει γενναίο «κούρεμα» του χρέους. Ας μην ξεχνάμε ότι και οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι έχουν μερίδιο ευθύνης για τα αποτυχημένα μέτρα που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και επομένως πρέπει και οι ίδιοι να επωμιστούν μέρος των απωλειών. Από την άλλη μεριά, σε περίπτωση που ο λαός δώσει ξανά ψήφο εμπιστοσύνης στην παρούσα κυβέρνηση, σημαίνει ότι δέχεται και υποστηρίζει τις πολιτικές εξαθλίωσης και φτωχοποίησης της κοινωνίας που εφαρμόστηκαν τα τελευταία χρόνια κατ’εντολή των Ευρωπαίων εταίρων μας και οποιαδήποτε διαπραγμάτευση είναι αδύνατον να υπάρξει.

Ευάγγελος Κωνσταντινόπουλος
Χρηματοοικονομικός Αναλυτής
ΙΒΜ

Πηγές:
https://www.ecb.europa.eu/mopo/ela/html/index.en.html
http://ftalphaville.ft.com/tag/ela/
http://snbchf.com/monetary-fiscal-policy/faustian-bargain-snb-ecb-fed-money-printing/
http://www.zerohedge.com/news/2015-01-15/greek-bank-runs-have-begun-two-greek-banks-request-emergency-liquidity-assistance
http://www.zerohedge.com/news/greece-activates-last-ditch-liquidity-rescue-package-preserve-its-financial-system


Διαφήμιση - ΗΧΩ Φλώρινας Ramona Pizza - 2